De Pinken krijgt een imposante dam, dwars door het water

Met een fluo hesje, veiligheidsschoenen en een helm breng ik een bezoek aan de site waar een aanvang gemaakt wordt om een heuse dijk door deze binnenzee te bouwen. Het hesje kreeg ik gul overhandigd door Ibn Delaet (49), communicatieverantwoordelijke van Sibelco, en Bart Daems (49) en Sarai Liekens (26), beiden met hart en ziel verantwoordelijk voor de sustainability ofte de duurzaamheid bij deze wereldmarktleider.

Waarom een dergelijke dam dwars door de plas?
Bart Daems: “De bouw van deze dam geeft ons voordelen. Zo kan in het oostelijke gedeelte een hoger waterpeil aangehouden worden dan in het westelijke gedeelte. Dat is belangrijk omdat zo de impact van de groeve op de grondwatertafel minimaal blijft.”
Sarai Liekens: “Vanuit het oosten is er een grotere waterdruk omdat het reliëf het water westwaarts stuwt. Door het grondwaterpeil stabiel te houden wordt verdroging van de natuur in het oosten en verzomping van de landbouw in het westen voorkomen.”

De uitbreiding naar het westen vergt behoorlijke ingrepen. Zo verdwijnen er huizen en wordt zelfs de Almenstraat opgebroken. Mijn goede vriend Mil Kinnaer (stichter van Pennenzakkenrock, nvdr.) zal blij zijn. Die kwam hier graag nachtelijk zijn rallytechnieken qua bochten nemen uittesten!
Ibn Delaet: (lacht) “Dan zal Mil toch stilaan zwemlessen moeten nemen. Het klopt dat een leegstaand gebouw en de bewuste weg zullen verdwijnen.”

Ik ben een leek, maar een dergelijke dam bouwen lijkt me geen klus voor spade en kruiwagen?
Ibn: “Absoluut niet! In eerste instantie wordt zand uit de groeve zelf gebruikt om een sokkel voor de dam aan te leggen. Dan spreken we al snel over een volume van 250.000 kubieke meter grond. Maar voor de bouw van een robuuste dam gaat dit volume niet volstaan en moeten er andere gronden aangevoerd worden. Hier spreken we nog eens over een stapeltje van 200.000 kubieke meter.”

Dan toch de kruiwagen?
Ibn: “Neen, de rest van die zanden wordt aangevoerd met schepen over het kanaal. Daarvoor komt er ter hoogte van Sas 5 een installatie die de grond via transportbanden richting de plas brengt. Daar komt alles via dumpers terecht bij een systeem van pompen en leidingen om de dam op de gewenste hoogte en breedte te brengen.”

Eventjes advocaat van de duivel spelen. Zit er volop pfas in de plas?
Bart: (resoluut) “Zeer zeker niet! Wij hanteren als bedrijf een absolute nultolerantie op deze niet-verontreinigde gronden. Er zit zelfs een dubbele kwaliteitscontrole op. Groeves horen volgens de wet ontoegankelijk te zijn voor het publiek. Met de aanleg van de dam kan de oostelijke zone sneller transformeren tot een gebied vol natuurbeleving. Wij willen dat absoluut proper opstarten.”

Ik liet me een tijdje geleden vertellen dat er problemen waren met de aanvoer van de niet-verontreinigde gronden?
Ibn: “Laat me stellen dat het marktaanbod beperkt is voor de milieuhygiënische en geothermische vereisten voor de bouw van de dam. Maar we hebben uitgevlooid dat het aanvullend volume dat nodig is voor de bouw van de dam beschikbaar is op de markt. Het komt volgend jaar toe. Eenmaal alles op zijn plaats wordt de constructie die de zanden vanop de binnenschepen over het jaag- en fietspad vervoert afgebroken en krijgt alles weer zijn normale uitzicht.”

Eenmaal de werken in 2027 afgerond, wat gaat er dan gebeuren met zowel dijk als plas?
Ibn: “De voet van de dijk wordt verbreed en krijgt aangepaste beplantingen. De oversteek wordt zeker een leuke verbinding voor fietsers en wandelaars om van noord naar zuid en omgekeerd te gaan. Hij vormt in feite de vervanging voor het verdwijnen van de Almenstraat.  Daar kan toeristisch uiteraard op ingespeeld worden. Het oostelijke gedeelte van de plas biedt zeker mogelijkheden om aan zachte waterrecreatie te doen. Er lopen al verkennende gesprekken met potentiële initiatiefnemers. Zeker ook met de sportdiensten van Dessel. Er zijn nog geen concrete afspraken maar er zijn bijvoorbeeld wel al interessante contacten met Sport Vlaanderen.”

Foto: Jef Aerts