Ignas Mertens: Twintiger vindt zijn nieuwe thuis in Zweden

Dat moet niet zo makkelijk geweest zijn, midden in je tienerjaren je vertrouwde omgeving achter laten?
Ignas Mertens: “Goh, het was natuurlijk wel even schrikken toen mama met de plannen afkwam, maar uiteindelijk leek het voor ons allemaal ook een nieuwe start. Ik vond het wat eng om alles te moeten achterlaten, maar wanneer je vijftien bent, pas je je ook snel weer aan aan de nieuwe situatie. Mijn zus Kyra was toen dertien, zij heeft het wel wat moeilijker gehad.”

Was het een verrassing dat je mama naar het noorden van Zweden wilde verhuizen?
“Niet echt. Ze was er al dikwijls geweest en hield enorm van de natuur, de rust en het feit dat er zo weinig mensen wonen. Het is in niets te vergelijken met België. Ze kende er ook mensen, dus zo zijn we daar terechtgekomen. Twee jaar later zijn we wel opnieuw verhuisd. Onze eerste plek was heel erg afgelegen maar dat betekende ook minder werkgelegenheid voor mama. Er moesten dus keuzes gemaakt worden. Vandaag woon ik samen met mijn Nederlandse vriendin Rowena in Lima, Malung-Sälen. Mama woont in Malungfors op een goeie dertig kilometer van hier. Mijn zus is in het noorden blijven hangen. Ze studeert in Umeå en woont daar samen met haar vriend. Ze studeert logopedie en heeft pas nog stage gelopen in België.”

Jullie denken er niet aan om toch terug te keren naar België, nu jullie volwassen zijn?
“In 2018 heb ik wel even met het idee gespeeld. We woonden toen nog in het noorden van Zweden. Ik had geen rijbewijs en we zaten gewoon heel ver van alles af. Het was een heel eenzame periode voor mij. Ik ben destijds even teruggekeerd naar de Kempen en heb bij mijn grootouders gewoond toen. Maar ik merkte al snel dat het werkmilieu in België heel verschillend is met dat in Zweden, waar ik toen al werkervaring had. Alles is veel strikter en strenger in België, in Zweden heb je meer vrijheid. De sfeer die hier hangt is ook veel ‘vriendelijker’ en meer ontspannen. En nog: de bazen zijn veel dankbaarder. Het heeft dus niet lang geduurd tot ik mijn koffers weer pakte en naar Zweden terugkeerde. Mijn zus Kyra kwam na haar stage ook met plezier terug naar Zweden. Ze heeft hier een vriend, dus zij zal hier ook gewoon blijven. Zij woont wel in een stad, dat is dus niet te vergelijken met de afgelegen regio waar mama en ik wonen. In die dikke tien jaar dat we nu verhuisd zijn, is er heel veel veranderd. Mocht ik nu toch terug naar België gaan, dan zou het lijken alsof ik opnieuw emigreer. Zo voelt het toch aan. Maar die kans zit er niet in. Wanneer ik voor een vakantie in België ben, word ik meteen geconfronteerd met de drukte daar. Ik haat dat echt. Het tempo ligt overal zo hoog… Het is dus goed zoals het is. Ik heb hier mijn leven opgebouwd. Rowena is ondertussen ook bekeerd, zij heeft Nederland ingeruild voor de Zweedse bossen. Ik kwam haar een jaar geleden tegen toen ze hier op skivakantie was, ze had dus al een hart voor dit land. Ik heb niet veel overredingskracht nodig gehad om haar te overtuigen om hier te komen wonen.”

Kon je je makkelijk aanpassen na je verhuis? Een andere taal, een andere school, op zoek naar vrienden,…?
“In het begin heb ik Zweeds geleerd in lessen voor migranten. Dat ging best wel goed, de taal is op zich niet zo moeilijk. Na zo’n zeven maanden kon ik me goed uit de slag trekken. Maar ik pas niet echt op de schoolbanken. Op mijn zeventiende ben ik al beginnen werken. Ondertussen spreek ik vloeiend Zweeds en heb ik zelfs soms moeite om de Nederlandse woorden te vinden. Met mama spreek ik uiteraard gewoon Nederlands en met Rowena ook, maar dat is dan weer met een ‘Hollands’ accent. (Glimlacht) Wat vrienden betreft, was het dubbel. Het is ook best raar, he, zo op je vijftien iedereen die je kent achterlaten. Ik had zowel goeie als slechte periodes vlak na de verhuis. De contacten met vrienden uit Herentals zijn helemaal verwaterd. Dat zal zo wel gaan zeker, als je als tiener verhuist. Het was hier dus opnieuw beginnen. De Zweden staan erom bekend om niet zo open te zijn. Het kan best lang duren om vrienden te maken. Maar ondertussen heb ik een hele vriendenkring en ook toffe collega’s. Ik zal wel altijd ‘de buitenlander’ of ‘de Belg’ blijven, dat wel. Maar ik ben ook gewoon één van hen.”

Je werkt in een houtzagerij. Dat betekent veel buiten zijn. Ook in de winter?
“Ik werk voltijds in drie shiften: overdag, met de nacht en een week vrij. Die week vrij geeft me ruimte om mijn ding te doen en om eens op familiebezoek te gaan met Rowena. We zitten hier in een bosrijke omgeving, op een uurtje van de Noorse grens. En ja, ook in de winter wordt er gewerkt. We kunnen richting min dertig graden gaan, maar we krijgen aangepaste kledij van de werkgever, natuurlijk. In een normale winter valt er heel veel sneeuw, maar zo heb ik het graag. Het mag echt winter zijn. Dit jaar was de sneeuw erg laat en nu is het zelfs al aan het dooien. We zijn echt voorzien op de sneeuw, hoor. Er is standaard iemand die de sneeuw komt ruimen zodat we de oprit op en af kunnen en de rest doe ik met plezier met de hand. Er is ook altijd strooizout op voorraad. Het winterse landschap blijft iets magisch hebben. En dat maakt het aan de kachel ook gezellig. We verwarmen veel met hout. De elektriciteitsprijzen zijn wat gestegen dus heb ik dit jaar extra hout ingeslagen zodat we geen kou moeten lijden.”

De huizen zijn daar meestal van hout, we zouden denken dat dat extra fris is?
“Op zich is dat makkelijk, een houten huis. Wanneer iets kapot is, is dat heel makkelijk te herstellen. En met driedubbele beglazing en een goeie houtkachel kom je al heel ver. Dat is trouwens nog zo’n reden om toch maar hier te blijven: de prijzen van huizen! In België en Nederland krijg je voor minder dan 300.000 euro niets deftigs meer gekocht. Hier in Zweden heb je voor 100.000 à 150.000 euro een prima woonst. Voorlopig huren we nog, maar op termijn willen we graag iets kopen. En dat kan hier dan toch sneller dan in België. Mijn Zweeds persoonsnummer, zoiets als het rijksregisternummer bij jullie, is nog niet zo lang in orde, vandaar dat ik nog niks kon kopen. Ook mijn rijbewijs heb ik nog niet. Daar ga ik dit jaar echt eens werk van maken! De afstanden zijn hier van een andere orde, dus het is hoogdringend tijd dat ik wat mobieler word.”

Heb je alles in de buurt dan, nu?
“We wonen in een toeristische hotspot, althans wat de winterperiode betreft. Er zijn veel skigebieden in de buurt, mensen komen hier massaal skiën en langlaufen. Dat maakt dat er best wel veel winkels en restaurants zijn. In de winterperiode kan je hier door de drukte hooguit met een slakkengangetje door het dorp rijden, zeker op donderdag en zondag, de wisseldagen. Maar in de zomer is hier alles dood. Geen kat op straat, dan kan je zelfs racen door de straten als je zou willen. Het is een beetje jammer van de drukte in de winter, maar de rust in de zomer maakt dat weer helemaal goed. Maar mooi is het hier het hele jaar door. We trekken geregeld de ski’s of het snowboard aan. We houden er ook van om te gaan wandelen. (lacht) Het klinkt gek, he, om als zesentwintigjarige te zeggen dat je houdt van wandelen. Maar hier wandelen door de bossen is van een andere orde. Het is in niets te vergelijken met wandelen in België. We zitten ook vlakbij enkel natuurreservaten, keuze genoeg dus om kilometers aan een stuk te genieten. Ook om te kamperen is het hier ideaal.”

Kom je onderweg ook wilde dieren tegen?
“Zeker! Elanden, rendieren, lynxen. Er zitten hier ook beren. Met een collega trek ik er geregeld op uit om te jagen op hazen. Komende zondag is er een jacht op lynxen. Het dikke pak sneeuw maakt het extra moeilijk voor de jagers en de honden. En wat dat kamperen betreft: We zullen zien of het er dit jaar van komt, maar voor Rowena zullen we dan toch maar een luchtmatras meepakken in plaats van zo’n dun matje. Ze is zwanger van ons eerste kindje!”

Proficiat! Dat zal jullie leven toch wat op zijn kop zetten, zo’n kleintje?
“Zeker. Het is spannend allemaal en het zal zeker wennen zijn. Maar het komt helemaal goed. We vinden onze draai hier wel in Zweden. En mijn moeder en zus zijn nooit ver weg.”

Je klinkt zo enthousiast! Er is blijkbaar niets dat jou nog kan overtuigen om terug te keren naar de Kempen.
“Ach, ik mis het eten uit België wel. Preparé, stoofvlees met frieten, het Belgische bier… Ik ga niet vaak terug, slecht één keer in het jaar of zelfs om de twee jaar. Maar dan weet ik wel wat er op het menu staat. In april staat er een vakantie naar Groningen op de planning, wie weet rijden we die drie uurtjes naar België ook nog wel even. Maar voor de rest zijn we alle drie tevreden met de beslissing die mama een goeie tien jaar geleden maakte. We zijn allemaal over de eerste schok heen geraakt en ieder van ons heeft hier een prima leven opgebouwd. Mooi, toch?”

Ben of ken jij zelf ook een Kempenaar in het buitenland? Laat het ons weten via redactie@onderox.be.