Wil je op de hoogte blijven?
Abonneer je op onze nieuwsbrief en ontvang elke maand een overzicht met de belangrijkste nieuwsberichten.
GEEL — Muziek doet iets met een mens. Muziek raakt, brengt je terug naar bepaalde periodes in je leven, heelt pijn en verdriet, verbindt… En net dat is wat inclusief zangkoor De Kolibries doet. In 2022, in de nasleep van Corona, werd er door het Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum (OPZ) in Geel beslist dat er iets moest komen om mensen terug samen te brengen. En hoe kan dat beter dan met muziek?
Er wordt intussen jaarlijks twee keer een koor samengebracht waarbij er tijdens een tiental repetities liedjes worden aangeleerd die nadien gebracht worden tijdens enkele toonmomenten. Ik heb afgesproken met Sara Houbregs, stafmedewerker bij het OPZ Geel, om hun eerste repetitie van dit seizoen te komen bijwonen. Onder een stralende lentezon parkeer ik mij aan zaal Het Forum aan de Dr. Sanodreef. Ik zie de mensen toekomen: zowel vrouwen als mannen, jonger en ouder. Iedereen lijkt heel enthousiast en blij om elkaar terug te zien. Het koor bestaat niet enkel uit (ex-)cliënten van het centrum, maar ook uit familieleden, buurtbewoners en medewerkers van het zorgcentrum.
GESCHENK UIT DE HEMEL
Bij het binnenkomen staat Sara mij al op te wachten. Ze verwelkomt me met een brede lach en dat is ook meteen de energie die ik in het volgende anderhalf uur zal voelen. Ze leidt me mee de zaal in, waar de meeste stoelen al ingenomen zijn. Tegen de muur staat een lange rij tafels. Een groep vrijwilligers van de koorwerkgroep zorgt ervoor dat iedereen een naamstickertje heeft en deelt daarna de liedjesteksten uit.
Vooraan links zie ik enkele muzikanten zitten die het koor muzikaal gaan ondersteunen. Sara vertelt: “Er is een pianist, bassist, accordeoniste-slagwerk, gitarist en ik speel viool. En dan is er natuurlijk nog onze dirigente Tal Verheijen. Tal is een professionele muzikante. Ze is leerkracht en afdelingscoördinator bij de Stedelijke Academie voor Muziek, Woordkunst-Drama en Dans van Geel en ze dirigeert bij verschillende koren. Onze eerste editie werd begeleid door een verpleegkundige van ons zorgcentrum. Nadien gingen we op zoek naar een vaste dirigent via een vacature op de sociale media en daar is Tal uit tevoorschijn gekomen. Zij is echt een geschenk uit de hemel.” Hoeveel waarheid er in die uitspraak zit, kom ik later te weten.
Eén ding hebben alle koorleden van ‘De Kolibries’ alvast gemeen: een hart voor muziek en er plezier aan beleven om hier samen iets mee te doen. Iedereen is welkom ongeacht muzikale voorkennis en capaciteiten. Het koor vormt een warme, veilige plek die ruimte biedt voor herstel en persoonlijke groei.
ALS EEN KLEURRIJK VOGELTJE
Ik heb me intussen neergezet op een stoel op de achterste rij. Lot en Sara verschijnen op het podium om vanuit de koorwerkgroep iedereen welkom te heten en deze nieuwe repetitieperiode in te leiden met een kort infomoment. Het is dan ook alweer twee maanden geleden sinds hun laatste toonmoment. Ze vertellen waar de naam van het koor, die bij de start van het koorproject samen gekozen is, uiteindelijk vandaan is gekomen. “We kozen deze naam omdat de kolibrie een kleurrijk vogeltje is dat in veel verschillende soorten bestaat. Zo zijn we ook als koor: een groep kleurrijke verschillende mensen met allemaal een hart voor muziek. De kolibrie heeft ook bijzondere eigenschappen zoals kunnen stilhangen in de lucht en achteruit vliegen. Omwille van deze wendbaarheid wordt hij vaak gebruikt als symbool voor veerkracht. Het samen kunnen zingen in ons koor en hier plezier aan beleven versterkt ook de veerkracht van onze koorleden.”
De werkgroep die instaat voor de organisatie van de koorwerking, waarvan ook enkele voormalige cliënten deel uitmaken, wordt voorgesteld. Deze editie zijn er twee studenten Maatschappelijk Werk van Thomas More die het koorproject mee gaan ondersteunen, vooral rond het slotoptreden. Als één van de stagiairs wordt vernoemd, klinkt het nogal luid vanuit de zaal “Da’s ne knappe gast hè!” Hilariteit alom bij de andere koorleden. Als laatste worden de data voor de twee toonmomenten voorgesteld: het koor zal een optreden verzorgen in de St. Dimpnakerk op de Dag van de Pleeggezinnen en een slotoptreden in zaal het Forum van OPZ Geel. “Het zijn natuurlijk de momenten waar alle koorleden naar uitkijken, ook al is het voor sommigen wel heel spannend”, vertelt Sara me even later.
Dan is het tijd om het nieuwe thema voor de slotvoorstelling van deze editie bekend te maken. In het verleden waren er al namen als ‘Hoopvol gestemd’, ‘Corasong’ (Lied vanuit het hart) of ‘(Muzikale) vertellingen vanuit veerkracht’. Deze nieuwe editie zal gaan over het thema ‘(H)echte verbondenheid’ met als titel ‘Waar stemmen elkaar vinden’. Die naam is absoluut goed gekozen, want dat is wat ik ook voor mij zie.
ITALIAANSE DIEPGANG
En nu: tijd voor de eerste repetitie van het nieuwe seizoen. Er zullen deze editie twee nieuwe liedjes geïntroduceerd worden, de rest is al gekend en wordt muzikaal verder verfijnd. Beginnen doen ze met het lied ‘Vechter’. Het liedje wordt ingezet met één stem en ik word direct meegezogen op de klank. Maar dan komt er een tweede stem bij en eerlijk: ik vecht even tegen de tranen. Het raakt iets in mij. Als het liedje gedaan is, zegt Tal: “Jullie zijn precies wel al een beetje vergeten hè.” De tweede keer lukt het echter alweer beter. Op die momenten wordt het ook duidelijk wat Sara bedoelde met dat Tal een geschenk uit de hemel is: met heel simpele ingrepen krijgt ze meteen uitgelegd wat ze bedoelt en klinken de liedjes instant voller en grootser. Zo wordt het nieuwe liedje ‘Bella Ciao’ erbij gehaald. Het koor zingt de eerste strofe. En ja, het klinkt een beetje vlak. Maar natuurlijk, een eerste keer is nooit zomaar ineens juist. Maar dan vraagt ze: “Als je denkt aan Italianen, waaraan denk je dan?” Er worden een paar woorden vanuit de zaal geroepen, maar dan doet iemand hét handgebaar. En ze doet dus, met het handgebaar, voor hoe het moet klinken. “De ciao mag wat vuriger, wat steviger, echt op zijn Italiaans. En nu gaan we dat nog eens doen”, zegt ze. “Maar dan met die intonatie.” En zomaar, alsof ze het al verschillende keren eerder gezongen hebben, heeft het liedje veel meer diepgang.
Als het koor gaat zingen op een vertaling van ‘Shallow’, zegt de dirigente na afloop: “Mooi liedje hè! Het klonk alleen nog een beetje als een zooitje ongeregeld.” Iedereen lacht. Dan zegt Tal: “Maar dat is helemaal niet erg, want we zijn hier om…?” Waarop iedereen in koor roept: “Te leren!” Het is heel erg mooi om te zien dat niemand zich dit persoonlijk lijkt aan te trekken en niet bang is om ‘fouten’ te maken.
De repetitie zit erop, een uur is voorbijgevlogen. En ik? Ik voel me helemaal deel van het geheel. De energie heeft me keihard te pakken. In een wereld die snel is, die draait op presteren, die vol waardeoordelen zit… heb ik hier vandaag gezien hoe het anders kan. Met teksten als ‘Al spring ik in het diepe, je kan erop rekenen dat ik er zal staan’ en ‘Ik wil de wereld wel eens zien, met ied’reen hand in hand’ kan ik met een warm en dankbaar hart naar huis rijden.
MEER INFO
De Kolibries krijgen steun van de Koning Boudewijnstichting via het Fonds Houillogne-Hanne. Meer info: sara.houbregs@opzgeel.be.
Abonneer je op onze nieuwsbrief en ontvang elke maand een overzicht met de belangrijkste nieuwsberichten.