De duizenden rotseilanden van westelijk Zweden

Bohuslän heet de Zweedse provincie die zich uitstrekt langs de westkust tussen Göteborg en de grens met Noorwegen. Kenmerkend zijn de duizenden rotseilanden voor de kust. Iemand heeft ze ooit geteld en kwam uit op meer dan achtduizend eilanden, groot en klein. De grotere zijn bewoond en typisch zijn de roodbruine vissershuizen.

MOOISTE GRENSOVERGANG
Via de Svinesundbrug over het Ringdalsfjord rijden we vanuit Noorwegen Zweden binnen. De brug hangt 67 meter boven het prachtige fjord en is daarmee de hoogste brug van Noord-Europa. Ze wordt ook wel eens de mooiste grensovergang van Europa genoemd. Het is in elk geval een heel andere beleving dan wanneer je vanuit Arendonk via Reusel of vanuit Poppel via Goirle Nederland binnenrijdt.
Behalve dat de vlaggen bij de huizen niet langer rood-blauw (Noorwegen) maar geel-blauw (Zweden) kleuren, merk je niet echt dat je in een ander land bent. Het blauwe water van het Skaggerak, een deel van de Noordzee, blijft in de buurt en de bossen zijn even onmetelijk dan voordien in Noorwegen. Even voorbij de grens nemen we op de snelweg een afslag om een bijzondere locatie te bezoeken: de Elgåfossen waterval. Pal op de grens tussen Zweden en Noorwegen valt het water hier 46 meter naar beneden.

LANDENVLAGGEN
Ik parkeer de auto en trek de wandelschoenen aan. In de buurt van de waterval is een wandeling van een vijftal kilometer uitgezet. Dat vind ik nu eens een lekkere manier om een land binnen te komen. Al snel begint het goed begaanbare pad te klimmen en we passeren zelfs een heidegebied. Het is midden augustus en de heide staat ook hier mooi in bloei. Eenmaal boven maken we nog een lus en komen zo op het hoogste punt van de waterval. Die wordt gevoed door een traag stromende beek die je via een houten bruggetje kunt oversteken. De beek vormt meteen ook de grens. Om dat duidelijk te maken hangen tegen de brug borden met de landenvlaggen: links Noorwegen en rechts Zweden.

HELE OUDE ROTSTEKENINGEN
Veertien Unesco Werelderfgoed-sites telt Zweden en één daarvan ligt in Tanum, een half uur zuidelijker van de waterval. Ruim drieduizend jaar geleden, tijdens de Bronstijd, maakten de toenmalige bewoners van deze streek tekeningen op rotsen en die zijn nog altijd te zien. Weliswaar worden ze nu geregeld bijgeschilderd, maar het gaat nog altijd om de oorspronkelijke afbeeldingen. Die tonen mensen, dieren, wapens, boten en andere voorwerpen. De site telt zo’n zeshonderd rotsen met afbeeldingen en een wandelpad brengt je langs een deel hiervan. Bij een aantal staan infoborden die toelichting geven bij de vermoedelijke betekenis van de tekeningen.
De Zweden zijn dermate trots op deze rotstekeningen dat een ervan sinds 2015 op een briefje van 50 Kronen prijkt. Het toont drie bij elkaar gepositioneerde schepen.

EN TOCH NIET DRUK
Je zou verwachten dat het koppen lopen is bij een dergelijke attractie in het toeristische hoogseizoen, maar dat is allerminst het geval. Op de parking staat hooguit een 30-tal auto’s en 10-tal mobilhomes – die kom je in Scandinavië overal tegen – en de inzittenden hebben zich goed verspreid over de site, want ik kwam tijdens mijn wandeling amper anderen tegen. De parking is trouwens gratis, zo ook de toegang tot de site met de rotstekeningen en het bijhorende museum.

BEKENDE MISDAADAUTEUR
In de tijd dat de rotstekeningen hier werden gemaakt, lag dit gebied bij de zee, maar het water trok zich later terug. Een bekende kustplaats anno nu is Fjällbacka. Niet alleen omdat het zo’n prachtige plek is. Maar vooral omdat de bekende schrijfster Camilla Läckberg van hier afkomstig is en een deel van haar misdaadromans zich afspelen in deze regio. De politieserie Fjällbacka Murders, bij ons ooit uitgezonden op Canvas, werd hier opgenomen en is geïnspireerd op de boeken van Läckberg.
Zo bloeddorstig het er in de boeken en films aan toe gaat, zo vredig ligt Fjällbacka er in de zomer van 2025 bij. Bepakte fietsers stoppen even om uit te blazen. Het terras van Bryggan, een horecazaak bij het water, baadt in de zon en laaft de dorstigen. Ackes Café & Glassbar doet goede zaken op deze zomerse dag. Ze verkopen dan ook handgeschept meeneemijs. Pal achter de cremerie bevindt zich een rotspartij van tientallen meters hoog. In een van de boeken van Läckberg sterft een personage bij een val naar beneden. Een ongeval of een moord? Voor het antwoord lees je haar oeuvre.

AFGERONDE GRANIETPLATEN
Fjällbacka is compact en overzichtelijk, met houten huizen die tegen de rotsen zijn gebouwd en smalle straten die vanzelf naar de zee leiden. Bij de haven liggen kleine vissersboten en recreatiejachten vredig naast elkaar. Vanaf het dorp lopen verschillende paden langs en over de rotsachtige kust. Die rotsen bepalen het landschap: grote, afgeronde granietplaten die direct uit de zee oprijzen. Ze zijn ontstaan door gletsjers in de IJstijd en vormen nu natuurlijke terrassen langs het water. Wandelen vraagt soms wat aandacht, maar het tempo ligt vanzelf laag. Ik sta geregeld stil, al is het maar om van het uitzicht te genieten of een geschikt pad te zoeken tussen struiken en spleten.

POPULAIRE PIER
De rotsachtige westkust van Bohuslän is bezaaid met dorpen die zo op een postkaart kunnen. Het vissersdorp Smögen is er daar een van. Het hart van Smögen wordt gevormd door Smögenbryggan, de lange houten pier langs de haven. Aan weerszijden staan felgekleurde vissershuisjes, tegenwoordig vooral in gebruik als winkels, cafés en restaurants. Het geheel oogt toeristisch. In de ochtend, vooraleer de terrassen vollopen, wandel ik over de pier en die is nu vooral een werkplek. Vissers maken hun boten klaar en leveranciers rijden af en aan. Achter de haven begint meteen een ander landschap. Smalle straten lopen omhoog de rotsen op, langs woningen die zich aanpassen aan het grillige terrein. Bovenop de heuvels liggen wandelpaden die een uitzicht bieden over de zee en de eilandjes.

PRACHTIG WANDELEN
Omdat we toch in de buurt zijn, en omdat mijn reisgezelschap er niet eerder was, wil ik hen mijn favoriete eilandengroep in de streek tonen. Vanuit de Lilla Varholmens Veerterminal varen gratis knalgele ferry’s op en af naar de Öckerö-eilanden, een archipel voor de kust van Göteborg, de grootste havenstad van Scandinavië. We kiezen voor het vaartuig naar Öckerö zelf, het hoofdeiland. Twee jaar geleden fietste ik al over de eilandengroep waarvan de eilanden met mekaar zijn verbonden door bruggen. Nu wandelen we een stuk van de Kuststigen Bohuslän, een 376 km lang wandelpad tussen Göteborg en Oslo. De lange-afstandswandelweg is opgedeeld in verschillende etappes en de archipel van Göteborg krijgt van de makers een speciale vermelding omwille van de schoonheid van het gebied.
Kleurrijke woningen wisselen af met reusachtige granietrotsen en baaien waar geen levende ziel is te bespeuren. Het pad is gemarkeerd met paaltjes en blauwe verfschilderingen. Waar het wat drassig is, liggen houten vlonderpaden. Op stukken waar geen pad is omdat je over de rotsen gaat, staan houten paaltjes waarbij je telkens het volgende ziet. Verloren lopen is niet aan de orde. 12 km later kan ik alleen maar beamen wat de makers bedoelen met ‘een van de mooiste delen’ van het bijna 400 km lange traject.

MEER INFO
www.visitsweden.com

Foto’s: Paul Huysmans