Vrijwilligers laten Volkshuis uit spreekwoordelijke as verrijzen

Zjeen Reynders is al decennia een gebeitelde waarde in het Balense, culturele leven. Zijn kennismakende handdruk maakt duidelijk waar hij de voorbije jaren mee bezig geweest is. Stoer en vooral eeltig. Want een dorpsmonument strippen om het weer levendig te maken, daar kruipt werk in. Veel werk!

Zjeen, volkshuizen waren decennia geleden een vast gegeven in veel gemeentes. Plaatsen om gelijkgezinden samen te brengen, plekken waar aan — toen heel normaal — politiek dienstbetoon gedaan werd. Hoe oud is dat van Balen?
Zjeen Reynders: “In mei 2028 zal het vijftig jaar bestaan. Maar het heeft al een hele tijd leeg gestaan. Behalve de feestzaal, daar is wel altijd activiteit geweest.”

Jij zegt leeggestaan, ik herinner me uit een ver veerleden dat ik hier nog een pint ben komen drinken op een gratis vat ter ere van Tom Boonen toen die Belgisch kampioen bij de liefhebbers werd?
“Dat zal dan inderdaad al even geleden zijn, want Tom werd kampioen in Tessenderlo in 2001. Er waren sindsdien diverse uitbaters maar het klikte nooit en niks bleef duren. Diverse verenigingen die al jaren kind aan huis waren haakten af. Ik denk aan de fanfare, de drumband, de wielrenners, de gepensioneerden… Het pand raakte in verval en stond al lang leeg. Tien jaar geleden hebben wij met onze vzw ’t Verzet het pand gekocht. Het raakte mij en mijn kompanen om dit te zien verkommeren. Dat knaagde en op een gegeven moment beslisten we om door te bijten.”

Een pand van die leeftijd dat al zo lang leeg staat, dat oogt niet meteen appetijtelijk om mee te beginnen?
“Neen, zeker niet. Maar ik heb mijn stielkennis sinds mijn jonge jaren als stukadoor. En ik was gepensioneerd, dus ertegenaan! Al hebben we met de vzw diverse opties overwogen. Zouden we het pand gewoon verkopen? Of maakten we er de zoveelste blok appartementen van? We hebben lang getwijfeld, maar die drang om er een eerbetoon van te maken aan de stichters bleef aanwezig. Tot we de knoop doorhakten en de hand aan de ploeg sloegen.”

Het zal dan meer aan de sloophamer en de beitel, de boormachines en wat weet ik allemaal geweest zijn?
“Zoals in elk bouwdossier was het beginnen met asbestverwijdering. Zoals overal hier stikte het van de golfplaten. Daarna hebben we het hele pand gestript tot op de blote muren. Enkel de originele toog hebben we respectvol behouden. En dan kon de heropbouw starten. Jaren hebben we daar aan gewerkt. Louter met vrijwilligers. Gelukkig konden we terugvallen op een pak stielkennis allerhande. Eentje had een opleiding als binnenhuisarchitect, dus die kon alles netjes uittekenen. Zelf ben ik al mijn hele leven stukadoor, dus ‘den bouw’ ken ik wel. En we konden terugvallen op mensen met ervaring als schilder, elektricien, schrijnwerker,… Van jong tot veel minder piep, ze waren hier allemaal met hun vrijwillige handen in de weer.”

Dat is zo van ‘mijn man, vrouw, dochter, schoonzoon…’ is een klusser. En toen was de klus geklaard en stond er een nieuw pand te blinken?
“Dat klopt en toen zijn we begonnen met een zoektocht naar nieuwe uitbaters. Dat was echt een selectieprocedure waar we niet over één nacht ijs gingen. Laat me vertellen dat die queeste ruim een jaar geduurd heeft. Uiteindelijk kwamen we terecht bij Wendy Gilis en Peter Van Gaal, die over de nodige kennis en kunde beschikken. Zij gaan mee in onze filosofie dat er weer beleving moet komen. We horen dat er diverse verenigingen zijn die al willen inspringen. Er is zelfs al even gepraat over een vrije radio. Ook diverse soorten dans zijn al op de kar gesprongen.”

Spreek ik nu met een vermoeide maar contente mens?
“Ja! Content en fier! Voor mezelf voel ik dat ik aan de verplichting voldaan heb om wat hier ooit opgestart is, levendig te houden. Ik zal er mogelijk niet meer bij zijn, maar ik denk dat we vertrokken zijn voor de volgende dertig jaar. Het Volkshuis moet een ‘volks huis’ blijven.”