Wie mij een beetje kent weet dat dit een vraag is waar ik geen nee op zeg. Deze opdracht laat me kennismaken met Hans Verlooy (Verlooy Winery, Balen), Lucas Bols en Roos Kindt (Domein Valclegge, Ravels) en Annick Milis en Reinout Moonen (Domein Walterus, Poederlee). Drie domeinen, drie karakters, maar één gedeelde overtuiging: ook onze Kempense zandgronden verdienen wijn.
EEN ONVERWACHTE START
Wanneer ik een nieuw domein bezoek, wil ik eerst het verhaal kennen en de passie voelen. Voor mij begint wijn altijd bij de mensen. Hans begon al jong te experimenteren. “Sinds mijn achttiende ben ik bezig met wijn maken”, zegt hij trots. Toen hij in 2001 een groot perceel aankocht, merkte hij dat de bodem bijzonder geschikt was voor wijnbouw. Vanaf dat moment werd zijn hobby een levensproject. “Wijn is een levend product”, vertelt hij terwijl we samen door zijn wijngaard wandelen. “Het verbindt ons met de natuur. Als wijnbouwer besef je dat schoonheid ontstaat door geduld, zorg en passie.”
Bij Valclegge klinkt het anders. Lucas en Roos komen uit de landbouw en zochten naar een manier om hun Kempense zandgronden op een duurzame manier een meerwaarde te geven. “We zochten naar iets dat paste bij onze grond, bij ons bedrijf, bij onze manier van werken. Wijnbouw bleek een ideale, én verrassend logische aanvulling. Als we bij iemand een glimlach op het gezicht kunnen toveren wanneer hij onze wijn ontkurkt, dan is dat voor ons pure voldoening.”
Reinout kreeg tijdens zijn eerste praktijkles een gouden advies van zijn docent: ‘Neem je partner mee, want als dit jullie toekomst wordt, doe je dit niet alleen.’ “Onze eerste wintersnoei samen had iets romantisch, het voelde als het begin van een gezamenlijke hobby die later onze toekomst en ons bedrijf, Domein Walterus, zou worden.” Annick vult aan: “Voor ons staat wijn gelijk aan verbondenheid. Met elkaar, met de wijngaard en met de momenten waarop de wijn wordt gedeeld. Het is ons stukje lokale trots: een authentiek Kempisch product.”
EEN TERROIR DAT SPREEKT
Het terroir, de natuurlijke omgeving van de wijngaard, is cruciaal voor de smaak van wijn. De bodem, het klimaat en de ligging beïnvloeden hoe de druiven groeien en wat voor aroma's, smaken en structuren de wijn uiteindelijk krijgt. En wie denkt dat de Kempen geen karaktervolle bodem heeft, vergist zich. Bij Verlooy Winery vinden we een mengeling van zand, leem en ijzerzandsteen, een combinatie die warmte vasthoudt en rijkere aroma’s oplevert. Het zorgt voor frisse wijnen met elegante zuren en een subtiele mineraliteit.
Bij Valclegge is het terroir even uniek, zij het heel anders. Brede rijen voor wind en zon, zwarte teelaarde boven zand en kleilenzen, en een ligging precies op de waterscheiding tussen Maas en Schelde, als een soort natuurlijke drempel die het microklimaat mee vormgeeft. “We hebben hier een bodem die ons elk jaar opnieuw verrast”, lacht Lucas. “En dat maakt het spannend.”
Tijdens de testfase kregen ze op Domein Walterus de bevestiging dat de gekozen rassen uitstekend gedijen op de Kempische zandbodem: “Ze zijn robuust, mooi in balans en geven precies de expressie die wij zoeken”, zegt Reinout. Hun percelen delen dezelfde typische Kempische zandbodem: licht, doorlatend en snel opwarmend. Dat resulteert in wijnen met fijne zuren, een elegante, zuivere stijl en een uitgesproken lokale identiteit, een authentieke expressie van de Kempen.
DRUIVEN MET EEN MISSIE
Ook de druif zelf is cruciaal voor de smaak, de kleur, de structuur en de aroma’s van de wijn. De keuze voor de geteelde druivenrassen is voor iedere wijnbouwer anders en dat heeft niet alleen te maken met het unieke smaakprofiel. Zo deed Hans een uitgebreid bodemonderzoek. Hij selecteerde twintig variëteiten, waaruit uiteindelijk Chardonnay, Auxerrois en Pinot Noir als meest geschikt naar voren kwamen. Lucas en Roos kozen voor nieuwe rassen zoals Johanniter, Souvignier Gris, Solaris, Cabernet Cortis en Cabernet Jura. “We willen duurzaam werken”, legt Roos uit. “Deze rassen hebben veel minder gewasbescherming nodig én ze tonen dat je in de Kempen, met niet-traditionele druiven, fantastische wijn kunt maken.” Bij Reinout heeft dan weer zijn liefde voor Bordeaux-wijnen mee de keuze bepaald. “Merlot en Cabernet Franc mochten niet ontbreken, aangevuld met Sauvignon Blanc en meer resistentere rassen als Cabernet Cortis, en Solaris. De combinatie van de traditionele Bordeauxdruiven met moderne, schimmelresistente rassen laat ons toe om kwaliteitsvol, lokaal en duurzaam te werken, wijn die tegelijk karaktervol, elegant en typisch ‘Kempisch’ is.”
HET KLIMAAT: VRIEND EN VIJAND
Voor Hans brengt de klimaatverandering voorlopig voordelen mee: warmere, drogere zomers helpen zijn druiven rijpen. “De Kempen zijn in de zomer vaak een paar graden warmer dan andere regio’s. Dat proef je.” Bij Valclegge ligt de uitdaging elders: late nachtvorst. “We beschermen de knoppen met een ijslaagje via beregening, dat net voldoende warmte vasthoudt.” In Poederlee ervaren ze vooral de grilligheid: warmere lentes, hevige regenpieken, langere droogtes. Daarom kozen ze voor robuuste rassen, focussen ze op bodemgezondheid en laten ze de natuurlijke dynamiek van insecten hun werk doen. Annick: “We hebben het geluk dat onze percelen omringd zijn door heggen en bomen. Dat zorgt voor biodiversiteit én een uniek microklimaat.”
Naast de natuurlijke omgeving spelen ook nog andere factoren en menselijke keuzes een rol, denk aan wijngaardmanagement, bemesting, irrigatie en de vinificatiemethoden die de wijnmaker toepast. Hoewel ik hier met plezier over zou willen uitweiden kan ik samenvattend stellen dat de drie bezochte domeinen kiezen voor een natuurlijke aanpak en zoveel mogelijk handmatig werk.
DUURZAAMHEID ALS LEIDRAAD
Duurzaamheid is voor deze Kempense domeinen geen modewoord, maar een basisprincipe. Er wordt ecologisch en circulair gewerkt. Denk aan bloemenweides, heggen en bomen die insecten en vogels aantrekken, snoeihout en druivenresten die tot compost worden verwerkt, de keuze voor schimmelresistente druiven,… Zo kan je je verwachten aan wijnen van hoge kwaliteit die in harmonie met de natuur worden gemaakt.
PRIJZEN EN TROTS
Sommige wijnen groeien uit tot iconen binnen het domein. Voor Hans is dat onder meer zijn Rossela Pinot Noir Rosé, een delicate wijn die veel aandacht vraagt en beloond werd met een Gault & Millau-award. Zijn Cyanus (Chardonnay–Auxerrois) behaalt ook jaarlijks erkenning. Bij Valclegge is de mooiste wijn iets minder concreet. “De wijn waar mensen voor terugkomen”, zegt Lucas. “Dat is de enige graadmeter die echt telt.” Maar ook zij haalden een Gault & Millau-award binnen voor hun mousserende wijn Brut Nature. Reinout en Annick zijn maar wat fier dat de, naar hun dochter genoemde wijn, Linde Barrique door Gault & Millau werd bekroond met een Coups de Coeur. Een vatgerijpte rode wijn van Merlot en Cabernet Franc.
EEN LAATSTE BOODSCHAP
Ik vroeg al deze gepassioneerde wijnbouwers nog wat ze nog kwijt willen aan de Onderox-lezende wijnliefhebbers. Hans zegt het met warmte: “Wijn is nooit zomaar een product. Het is een stukje van mijn leven, van de ochtendzon op mijn wijngaard tot het moment dat jij het glas heft.” Lucas en Roos sluiten af met een uitnodiging: “Kijk eens naar de wijnen uit je eigen achtertuin. Ruik, proef, ontdek en help mee om de Kempense wijnbouw verder te laten groeien.” Reinout en Annick wensen je het volgende: “Geniet bewust. Proef niet alleen de wijn, maar ook het verhaal, de natuur en de passie van de wijnmakers. Wijn is om te beleven en te delen, een moment om samen te koesteren.” Zalig toch?
De drie domeinen verkopen hun wijn vooral ter plaatse: in de wijngaard, tijdens degustaties, op evenementen of via enkele lokale restaurants. Ik werd op mijn ontdekkingstocht overal warm en hartelijk ontvangen en kreeg overal de boodschap dat ze alle wijnliefhebbers maar graag welkom heten. Een telefoontje volstaat.
Mijn conclusie? Ik ben heel tevreden dat ik deze opdracht aanvaard heb. Het heeft mijn visie op Kempense wijnen weer verfijnd en als Kempenaar ben ik fier op datgene wat ik geproefd heb. En wederom is ook na deze bezoeken mijn persoonlijke overtuiging bevestigd: genieten van een goed glas wijn is 20 % de wijn en 80 % het verhaal en de beleving.
ONDEROX PROEFPAKKET
Zin om zelf te ontdekken hoe verrassend lekker de Kempen in het glas kunnen zijn? Speciaal voor de Onderox-lezer werd een uniek proefpakket samengesteld: 2 bubbels, 2 witte en 2 rode wijnen, telkens één pure Kempense trots naast één zuiderse tegenhanger. Het perfecte duo om te vergelijken, te ontdekken en vooral… van te genieten. Ideaal als eindejaarscadeau of gewoon om jezelf te verwennen.
Je krijgt 6 flessen voor €110, zorgvuldig geselecteerd door Waldo.
Bestellen kan tot 10 december via info@wijnenwaldo.be
Levering gratis in de Onderox-regio of afhaling in Zoersel vanaf 15 december.
WALDO SEVERINS
is de ideale gids voor wie écht wil begrijpen wat er in zijn glas zit. Met zowel een WSET-level 3 als een opleiding wijnbouw combineert hij technische kennis met een ongelofelijke passie voor verhalen, terroir en ambacht. Hij bezoekt elk domein persoonlijk en werkt samen met wijnmakers die respect hebben voor traditie, mens en natuur. In zijn wijnhandel in Zoersel helpt hij bezoekers graag ontdekken, vergelijken en vooral proeven tot ze precies vinden wat bij hun smaak past.
Tekst: Waldo Severins
Wijnen Waldo
Oase 12, Zoersel
Tel. +32 (0)496 22 44 68
info@wijnenwaldo.be
www.wijnenwaldo.be
Met de medewerking van:
Verlooy Winery (Balen)
Tel.: +32 473 55 67 79
www.chappel.be
Domein Valclegge (Ravels)
+32 478 51 35 08
www.valclegge.be
Domein Walterus (Poederlee)
+32 495 16 62 31
www.domeinwalterus.be
