De opendeurdag viert meteen ook de 65ste verjaardag van de Geelse site, die onderdeel is van het Joint Research Centre, het wetenschapscentrum van de Europese Commissie. “We willen met deze open dag vooral tonen wat we hier doen”, zegt Ciarán Nicholl, sinds 2023 de directeur van de Geelse site. “We hebben een beveiligde omheining omdat we met nucleaire materialen werken, maar er zijn hier geen geheimen.”
Op de site werken zo’n 230 mensen, waaronder veel hooggeschoolde wetenschappers uit heel Europa. Maar wat doen zij hier exact? “Zij zorgen voor een gemeenschappelijk en betrouwbaar Europees meetsysteem. Zo ontwikkelen en produceren wij referentiestalen waarmee je allerhande meetapparatuur correct kan afstellen”, vertelt Nicholl. “Het gaat over metingen die noodzakelijk zijn voor de veiligheid van elke Europese burger. Denk aan een bloedtest bij de dokter, scanners op de luchthaven die terroristen uit de rij halen of een test die kijkt of een nieuwe bakpan veilig is en op de markt mag komen. Het is haast te veel om op te noemen.”
BETROUWBAAR EN GELOOFWAARDIG
Hier wordt bijvoorbeeld ook onderzoek verricht naar allerlei ziektes. “We ontwikkelen nieuwe referentiematerialen voor de ziekte van Alzheimer, om de vroegtijdige detectie te verbeteren en richten ons op de zes meest voorkomende soorten kanker die samen 55% van alle kankers vertegenwoordigen. We hebben net nog nieuwe richtlijnen gegeven aan de EU over borstkanker. Het is belangrijk om daar correcte data bij te gebruiken. Daarvoor zorgen wij.”
Daarnaast zullen medewerkers uitleggen welke testen hier worden uitgevoerd. “Zo voorkomen we voedselfraude. Ik geef een voorbeeld: 50% van de honing die de EU binnenkomt wordt verdacht van nep-honing te zijn met suikersiropen in. We zijn nu bezig met het analyseren van kaneel. Daar zijn de cijfers nog slechter.”
Het belang van betrouwbare en geloofwaardige data wordt steeds groter. “Politici snakken ernaar om hun beleid te kunnen onderbouwen”, zegt Nicholl. “Dat is goed, want een sterk beleid baseert zich op feiten en data, zeker in een wereld van desinformatie.”
WERELDLEIDER IN NUCLEAIR
Tijdens de opendeurdag komt ook het nucleaire gedeelte aan bod, waar ze in Geel al langer om bekend staan. “We hebben twee deeltjesversnellers waarmee we zorgen dat nucleaire reactoren veilig zijn en blijven. We zijn daarin wereldleider. Dat blijft belangrijk, want nucleaire energie komt helemaal terug.”
MEER RICHTING VEILIGHEID
De prioriteiten van het Joint Research Centre kunnen ook snel wijzigen. “Wij kunnen als volledig onafhankelijke onderzoeksinstelling heel snel schakelen naar de onderwerpen die op dat moment belangrijk zijn. Zo is veiligheid een nieuwe prioriteit en werken we rond vlieghavens veiliger maken. We werken aan technologie die aan de buitengrenzen van Europa gebruikt kan worden om nucleaire materie te detecteren. We hebben testen ontwikkeld die nu al uitgevoerd worden om springstoffen op te sporen en hebben de politie geleerd om hun honden op te leiden om explosieven te kunnen ruiken. Het is essentieel dat zoiets betrouwbaar is, je kan je daarbij geen vals negatieve test veroorloven. We werken ook aan anti-drones-systemen. Dat is een belangrijke technologische race geworden.”
MEER SAMENWERKEN
Dat de onderzoeksinstelling de deuren open zet voor het grote publiek is een zeer bewuste keuze. “We staan helemaal open voor de buitenwereld. Voor onze buurt, want helaas weten zij nog niet altijd wat we hier doen, maar ook voor andere Europese projecten. Zij zijn meer dan welkom om te komen kijken. Als we als onderzoekers onze resultaten beter delen, geraken we sneller verder. Samenwerken is de toekomst.”
MEER INFO
De opendeurdag vindt plaats op zondag 5 oktober, van 10 tot 17 uur. Je wordt daarbij in kleine groepen rondgeleid en kan zelf je voorkeuronderwerpen kiezen. Vooraf inschrijven is verplicht. Let op: inschrijven kan enkel tot 5/9 (niet-EU-burgers) of 21/9 (EU-burgers). Parkeren kan op de bedrijfsparking aan de ingang of langs de toegangsweg aan Retieseweg 111 in Geel.
