Ga naar inhoud
Onderox
Terug naar overzicht

Joep Soete: "Ik wil mensen helpen met mijn verhaal"

MOL — Mollenaar Joep Soete (61) is gepensioneerd politieagent en basketter op rust. Af en toe kan je hem nog treffen in Bobbejaanland, waar hij frontdeskmedewerker is. Joep werd geboren in Congo, had een moeilijke jeugd, o.m. door een dominante vader, maar kon via positieve rolmodellen toch zijn eigen weg zoeken en vinden. Zijn levensverhaal schreef hij neer in een gloednieuw boek, zijn debuut.

Wij spreken af in de Zebra in Mol, het ‘stamkoffiehuisje’ van de voormalige rijkswachter. Daar waar wel vaker creatieve zielen over de vloer komen. “Pseudo-wereldverbeteraars, net zoals ik er eentje ben”, omschrijft Joep het. Maar weinig mensen hier hebben ooit hun eigen leven in boekvorm uitgebracht.

Hoe is dat boek ontstaan?
Joep Soete: “14 jaar geleden zeiden mijn kinderen: ‘Pa, ga je eens niet mee naar De Boekenbeurs?’ Ze wilden daarmee aangeven dat ik te weinig las. Ik ging mee en ’s avonds begon ik mijn eigen boek te schrijven. (glimlacht) Dat heeft dan ruim tien jaar stilgelegen en toen ik met pensioen ging, heb ik de draad weer opgenomen.”

Waar komt de titel ‘Wachter of werker?’ vandaan?
“Het is de overkoepelende vraag die ik me in het boek stel. Was ik wachter of werker? Was ik nu eigenlijk een flik die vooral de wet deed naleven of heb ik ook echt mensen geholpen? Heb ik al een meerwaarde betekend voor de samenleving? Dergelijke vragen stel ik mij. Mijn excuses dat ik even de filosofische toer op ga.” (lacht)

Ge gerust je gang!
“Het zit zo: met dit boek wil ik een tegenhanger zijn voor polarisatie en fenomenen als fake news. Hoop geven in een boek, zeg maar. Het is een autobiografie, maar het gaat vooral ook over vallen en opstaan in het leven, iets waar we allemaal wel mee te maken krijgen. Ik wil de mensen een spiegel voorhouden en hen laten zien dat het allemaal zo slecht nog niet is.”

Er moeten toch ook zaken zijn waar je je aan ergert?
“Absoluut! Aan bepaalde politieke partijen die mensen die in armoede leven aan hun kant willen krijgen en dan maar alles op vluchtelingen beginnen steken. Net alsof zij de oorzaak zijn dat die mensen geen geld hebben. De politiekers hebben het nog altijd niet geleerd. Ze zijn alleen maar met hun Twitterstrijd bezig terwijl de mensen duidelijk om andere dingen vragen. De armoede ging bijvoorbeeld gehalveerd worden, maar je moet de cijfers eens bekijken… En intussen maar uittredingsvergoedingen en hoge lonen binnenhalen.”

Waarin liggen er dan wel oplossingen?
“Het is verbondenheid dat we nodig hebben. Weer contact maken met elkaar en samen de dingen positief benaderen. Het wordt tijd dat we allemaal gaan stoppen met al die negativiteit. Je moet niet altijd alles zwart-wit zien. Gedaan met de verzuring en met het steeds weer voeden van de polarisatie. Af en toe moet je eens op de stoel van iemand anders gaan zitten.”

Een chique sportwagen

Is het voor jou een helende ervaring geweest, dit boek schrijven?
“Voor een stuk wel ja. Al was dat zeker niet het uitgangspunt. Ik heb door alles nog eens te overlopen en door het neer te schrijven wel vrede kunnen nemen met wie ik ben. Ik heb bijvoorbeeld een heel slechte jeugd gehad. Mijn vader heeft me nooit één schouderklopje gegeven. Ik wist toen al: dit ga ik later anders doen. Ik ben er zeker en vast een warmere
mens door geworden.”

Op je elfde kwam de sport basketbal plots in je leven. Dat had een enorm impact op jou, schrijf je in je boek.
“Klopt. Ik weet nog goed dat ik over de dierenmarkt wandelde, hier in Mol, en ineens op een pleintje basketters zag lopen. Daar leerde ik mensen kennen die wél altijd positief waren en genoten van het leven. Er ging een wereld voor mij open. Ik leerde er dat ik goed kon zijn in bepaalde zaken en dat je elkaar kon aanmoedigen. Dat was een immens verschil met het leven dat ik van thuis kende. Als je genoeg moeite doet, kan je wél iets. Dat gevoel. Thuis kreeg ik alleen te horen wat ik fout deed. En op school werd ik gepest omdat ik uit een kansarm gezin kwam. Het was dus een hele verademing om dan op zo’n basketpleintje rond te lopen. Zoveel jaren later merkte ik dat als je zelf die positieve gedachtegang toepast in je benadering naar anderen, dat je dan ook makkelijker zaken bereikt. Iedereen kan wel iets, je bent altijd wel ergens goed in. En niemand moet zich beter voelen dan iemand anders, maar zeker ook niet slechter.”

Basketbal blijkt zelfs je levensloop mee bepaald te hebben.
“Inderdaad. Ik werd een gemiddelde basketter, zeker geen sterspeler hoor, en besloot om sporthumaniora te gaan doen. Daar leerde ik mensen kennen die rijkswachter wilden worden…”

Je werd uiteindelijk zelfs hoofdinspecteur bij de politie. Op je 48ste.
“Inderdaad, al heeft dat mij niet gebracht wat ik ervan hoopte. Misschien was ik zelfs beter wijkagent gebleven. Mogelijk had ik zo meer mensen kunnen helpen.”

Jij denkt duidelijk veel na over je eigen leven. Doen mensen dat te weinig?
“Ik merk toch dat veel mensen op een burn-out afstevenen om nog nét ietsje meer te hebben. Wil ik wel mijn leven lang van nine to five gaan werken voor een auto en een huis? Het zijn vragen die we ons moeten stellen. Je kan dromen van een chique sportwagen, maar dan heb je die en denk je bij jezelf: is dit het nu? De weg ernaartoe, het geld bij elkaar sparen bijvoorbeeld, blijkt dan veel leuker te zijn geweest…”

Raad je het dan iedereen aan? Zo’n autobiografie schrijven?
(denkt diep na) “Ik weet het niet… Ik denk het niet nee. Je moet bereid zijn om de beerput van de miserie weer open te trekken. Je moet jezelf echt kwetsbaar durven opstellen. Al zal het voor sommige mensen ook helend kunnen zijn om dingen van zich af te schrijven.”

Ging het vlot bij jou, het schrijven zelf?
“Ik heb er in totaal 2,5 jaar aan geschreven. Elke dag een paar uur. Soms tot twee, drie uur ’s nachts als ik met een bepaalde herinnering bezig was. Eigenlijk kwam het vanzelf. Ik heb geen writer’s block gehad. Misschien zit er dan toch een schrijver in mij. (glimlacht) Ik deed dat vroeger al wel eens graag. Bij enkele clubbladen bij mijn basketbalploegen bijvoorbeeld, daar schreef ik al eens een column voor. En ook op het werk heb ik natuurlijk veel geoefend. Een proces verbaal schrijven, dat was ook om iemand die er niet bij was te laten zeggen: ‘man man, wat is daar allemaal gebeurd?’” (lacht)

Elke dag Kerstmis

Het eindejaar is aangebroken. Een fijne tijd?
“Een fantastische periode! Die sfeer van samenzijn en tijd voor elkaar maken vooral. Voor mij mag het elke dag Kerstmis zijn. Het zou in elk geval een mooiere wereld worden. Misschien moeten we dit jaar na het kerstfeest eens bij de buren gaan horen wat zij nog over hebben, en alles gezellig samen opeten. Dan leren we hen meteen wat beter kennen. Want het is toch niet meer zoals vroeger. Destijds gingen we met de bak bier op straat zitten en vertelde iedereen zijn shit gewoon aan elkaar. Toen hadden we geen psycholoog nodig.”

Doen we meer moeite voor elkaar in de kerstperiode?
“Ik denk wel dat we ons meer vragen stellen nu. De nachtmis was vroeger voor mij bijvoorbeeld altijd zo’n moment waarop ik begon na te denken. Ben ik wel goed bezig? Hoe kan ik meer mensen helpen? Zo’n dingen. Eigenlijk zou het een constante moeten zijn, om je dat af te vragen. Nu denken we ineens wél aan onze medemensen, aan goede doelen en aan mensen in armoede. Ik overdrijf misschien een beetje.”

Nog plannen voor een nieuw boek?
“Ik ben er al aan bezig! Fictie deze keer. Het wordt een verhaal over een portier in het uitgaansleven. Het is wel volledig verzonnen, al kan ik voor een stuk natuurlijk wel weer uit eigen ervaringen putten.”

Wat wil je de komende jaren nog verwezenlijken?
“Ik wil graag een groot publiek bereiken met mijn boodschap. Lezingen geven bijvoorbeeld. Het verhaal en de positieve boodschap laten resoneren. Scholen, armoedeorganisaties, bibliotheken,… Inspireren en motiveren.”

Welke kerstboodschap wil je onze lezer nog meegeven?
(denkt diep na) “Denk eens goed na over wat je zou willen dat anderen voor jou gaan betekenen. En doe dat dan zelf een keer voor je medemens.”

Meer info
‘Wachter of Werker?’ is uitgegeven bij uitgeverij Boekscout en kost 21,50 euro. De opbrengst gaat naar het goede doel, naar de vzw Kneph, dat kwetsbare mensen in contact brengt met kunst. Bestellen kan via joepsoete@hotmail.com.

Tekst en foto: Bert Huysmans


Reactie toevoegen

Velden met een * zijn verplicht.

Onderox?*