Ga naar inhoud
Onderox
Terug naar overzicht

"Johannesburg is het New York van Afrika"

JOHANNESBURG/LOMMEL/LILLE – Loes Bresseleers (33) en Stijn van Osch (38) ruilden, samen met hun kinderen Leon (7) en Marcel (4), eind 2018 België voor hun nieuwe woonplaats in Johannesburg. Loes kreeg de kans om er de HR-afdeling van Johnson & Johnson Zuid-Afrika te leiden. Heel lang moesten de Kempenaren daar niet over nadenken. Bovendien was Zuid-Afrika geen onbekend terrein aangezien Stijn aan de universiteit van Bloemfontein studeerde.

Wat weten we eigenlijk over Zuid-Afrika? Nelson Mandela, Kaapstad en lekkere wijn. Volgens mijn geschiedenisleraar was het de Portugees Dias die als eerste de kust rond Kaap De Goede Hoop verkende. En ja, er zullen ook wel wilde dieren leven. Maar is het daar eigenlijk wel veilig? En dan dat grappig taaltje. Een gek soort Nederlands? Of toch weer niet? Eens kijken of Loes en Stijn deze clichés kunnen bevestigen

Om meteen met de deur in huis te vallen. Is Johannesburg vooral een Westerse stad of toch nog altijd Afrikaans?
Stijn Van Osch: “Oei. Al meteen een moeilijke om te starten. Johannesburg is alleszins een absolute grootstad. Vanuit economisch standpunt ongetwijfeld de belangrijkste stad van het land. Je zou Johannesburg het New York van Afrika kunnen noemen. Hier wonen zo’n vijf miljoen mensen. Het is hier Afrika, maar tegelijk ook weer niet. Je hebt hier alle luxe die je in België ook hebt en absoluut dezelfde mogelijkheden. Vlakbij is bijvoorbeeld een gigantisch shoppingcenter waar je winkels als H&M en Zara hebt. Verder zijn er restaurants, erg dure boetieks, een cinema, en ga zo maar door.”

Loes Bresseleers: “Het grote probleem van Johannesburg en bij uitbreiding Zuid-Afrika is dat al die luxe er is voor de happy few. Amper vijf procent van de bevolking kan het zich veroorloven om hiervan gebruik te maken. In Johannesburg wonen de armste en de rijkste mensen van het land vlakbij elkaar. Om je een idee te geven, in Fourways, een buurt hier niet zo ver vandaan, is er een grote Porsche-garage gebouwd, vlak naast een krottenwijk.”

Stijn: “Je merkt hier aan alles dat het land nog heel erg worstelt met het verleden. De eerste democratische verkiezingen, toen Nelson Mandela president werd, dateren nog maar van 1994 en je voelt dat het onrecht verre van rechtgetrokken is. Begin mei zijn het hier opnieuw verkiezingen en de inzet is hoog: jobcreatie, huisvesting, armoede, veiligheid,…  Allemaal belangrijke thema’s die hoog op de agenda staan maar waar niemand een duidelijke oplossing voor heeft.”

In België zijn het in mei ook verkiezingen. En daar is klimaat het grote thema. Ligt men in Zuid-Afrika wakker van het klimaat?
Stijn: “Veel minder. Eerlijk gezegd krijgt klimaat hier maar weinig aandacht. Begrijpelijk ook. Mensen die in armoede leven hebben geen boodschap aan vervuiling en plastic in de oceaan. De rivier hier achter ons huis bijvoorbeeld ligt vol met afval. Je krijgt dat niet meer proper. Integendeel. Elke dag kom er afval bij.”

Hoe moet ik het dagdagelijkse leven zien in Johannesburg?
Stijn: “Alleszins niet met de fiets. (lacht) We waren gewoon om in België de meeste verplaatsingen te voet of met de fiets te doen. Dat gaat hier niet. Ten eerste ligt alles veel verder uit elkaar en ten tweede is het hier op veel plaatsen niet veilig. In onze directe omgeving gelukkig wel zodat we de kinderen met de fiets naar school kunnen brengen. Fietsen wordt hier echt gezien als een sport, niet als een vervoersoptie. Je hebt dus wel veel mountainbikers en ook heel mooie parcours maar de mensen die hun kinderen met de fiets naar school brengen, zijn op één hand te tellen. Allemaal Europese expats. Het fietsstoeltje van Marcel, achterop de fiets, vinden ze hier ook om één of andere reden hilarisch.”

Loes: “Wat ik in het begin zeer frappant vond, is dat heel veel mensen in onze omgeving een nanny en fulltime huishoudhulp hebben. Wij wilden dat aanvankelijk niet. We zijn gewoon om onze was zelf te doen, zelf te strijken en zelf het huis te poetsen. Maar er schuilt een heel ander idee achter. Het is namelijk onze taak als welgesteld gezin om iemand de kans te geven om te werken en zo in te staan voor zijn of haar familie. Ondertussen hebben we twee dagen per week iemand die ons komt helpen. Niet zozeer omdat we de hulp echt nodig hebben, maar eerder vanuit dat plichtsgevoel.”

Stijn: “Verder leven mensen hier veel meer op het ritme van de natuur. De zon komt ’s morgens heel vroeg op en dan begint de dag. Wanneer de zon ondergaat, blijven de mensen vaak binnen. Om vijf uur opstaan is hier geen uitzondering. Eerst wat sporten en dan pas naar het werk.”

Hoe staat het eigenlijk met de veiligheid in het algemeen?
Stijn: “Zuid-Afrika is een prachtig land met prachtige natuur. De mensen lachen hier veel en ze zijn vriendelijker en hartelijker dan in België. Maar het is zeker niet het veiligste land ter wereld. Je moet veel meer opletten wat je doet. Je gaat bijvoorbeeld niet ‘s avonds alleen een wandelingetje op straat maken. Er zijn ook buurten waar je beter wegblijft. Je moet altijd op je hoede zijn. Op dat vlak is het leven in België veel zorgelozer.”

Loes: “Wij hebben het geluk dat we in een afgesloten domein wonen waar het wel veilig is. ‘Waterfall’ is een residentieel gebied waar je niet zomaar binnenkomt. De hele buurt is omheind en je komt enkel langs de security als je toestemming hebt van één van de bewoners, of als je vingerafdruk geregistreerd is. Binnen de muren is het dus perfect veilig. Onze jongens spelen hier met hun vriendjes op straat. Dat zie ik in Antwerpen dan weer niet zo snel gebeuren. Ik vergelijk onze buurt weleens met ‘Wisteria Lane’ van Desperate Housewives. Ken je dat? Heel rustig en je komt er alleen als je er moet zijn.”

Zijn er verder zaken die je mist?
Loes: “Ongetwijfeld onze vrienden en familie. Via Facetime en Skype kunnen we wel contact houden maar dat is toch niet hetzelfde. Gezellig met heel de familie bij de grootouders op bezoek of met vrienden op stap gaan in Antwerpen zit er helaas niet meer in. Anderzijds mis je ook belangrijke momenten. De zus van Stijn is vorige maand bevallen van haar derde dochter, Lune. Dat zijn dingen die je eigenlijk niet wil missen. We kijken er dus wel naar uit om binnenkort kennis te maken met de nieuwste telg van de familie. Ook de plechtige communie van ons neefje Tobbe moesten we vanop afstand vieren.”

Er zijn dus nog plannen om ons Belgenlandje af en toe te bezoeken?
Stijn: “Absoluut. In de maanden juni en juli, wanneer onze jongens drie weken schoolvakantie hebben, komen we zeker op bezoek. Dan is het in Johannesburg winter en vluchten we voor de koude. In de winter is het hier droog en zonnig. Op zich heel aangenaam maar de nachten zijn barkoud. En de huizen hebben hier geen centrale verwarming en zijn niet goed geïsoleerd. Behalve twee houtkachels en een elektrisch vuurtje voor de badkamer hebben we geen verwarming.”

Loes: “Later dit jaar hopen we ook de kerstdagen in België door te brengen.”

Hoe stellen de twee zonen het ondertussen?
Loes: “Prima. Toen we naar hier vertrokken, spraken onze jongens uiteraard nog geen Engels. Maar sinds ze hier naar een Engelstalige school gaan, leren ze ongelooflijk veel bij. Het was trouwens erg grappig toen we merkten dat zowel de buren links als rechts Nederlanders waren. Dat maakte de aanpassing in het begin wel wat eenvoudiger. Ze hadden meteen vriendjes die ze konden verstaan en buren waarmee ze konden praten.”

Wat moeten we absoluut nog over Zuid-Afrika weten?
Stijn: “Het is een land met veel mogelijkheden en prachtige bezienswaardigheden. De natuur is hier ongelooflijk mooi, de mensen zijn heel hartelijk. Johannesburg is trouwens een stad waar veel toeristen meteen wegvluchten omwille van de veiligheid. Ze komen hier toe op de luchthaven en vertrekken dan meteen richting Krugerpark of Blyde River Canyon. Maar er is hier veel te zien. Er zijn heel wat stadswijken die aan een echte revival bezig zijn en in de directe omgeving van Joburg heb je superveel leuke en interessante plekken om te bezoeken die de toeristische gidsen niet halen. Prachtige natuurparken, superinteressante musea, gezellige wijken met koffiebars en leuke winkeltjes, kindvriendelijke restaurants. Maar je moet ze weten te vinden.”

Nog leuke anekdotes?
Loes: “Voor we naar hier verhuisden, dachten onze kinderen dat ze niet buiten konden rondwandelen omdat er overal gevaarlijke dieren zoals leeuwen en cheetahs zouden rondlopen. Ondertussen weten ze dat die enkel in wildparken zitten en niet gewoon midden in de stad. Al wil dat niet zeggen dat we niet moeten opletten voor de dieren in onze omgeving. Een tijdje geleden zat er een zwarte weduwe op het terras, die hou je liever buiten. En de buren twee huizen verder hadden pas een cobra in de tuin. Ook best voor opletten. Gelukkig weten onze jongens ondertussen dat ze niet in het hoge gras moeten lopen.”

Stijn: “Wat de talen betreft, er zijn er in Zuid-Afrika elf door de grondwet erkend. Het Afrikaans zoals we dat in België kennen, wordt in Johannesburg heel weinig gesproken. Al kent iedereen bijvoorbeeld wel een braai (BBQ) en een bakkie (pickup truck). En wordt lekker ook in elke taal gebruikt. Maar de meesten houden het hier gewoon bij Engels.” 

Tekst: Peter Meulemans


Reactie toevoegen

Velden met een * zijn verplicht.

Onderox?*