Ga naar inhoud
Onderox
Terug naar overzicht

De dubbelrol van Raf Jansen

BALEN/MOL/ARENDONK – In de één-serie ‘Thuis’ is hij Dieter, de goedhartige loebas die met de grappige Nancy trouwt maar als politieagent ook op zijn strepen staat. Spreek je met Raf Jansen (38) over basisonderwijs in Vlaanderen, dan maakt hij in een ommezien de sprong naar het directeurschap van de ‘Talentenschool Atlantis’ die hij vier jaar geleden in Arendonk mee uit de grond stampte. Voor zijn toneelaspiraties neemt hij op de school een tijdje loopbaanonderbreking. Maar hij blijft Balenaar, in hart en nieren.

“Ik heb het geprobeerd hoor, een huis zoeken in Antwerpen omdat ik dacht daar als acteur meer kansen te hebben. Nog steeds ga ik bij vrienden logeren om te zien of een stad bij mij past. Maar als ik de volgende dag dan thuiskom in Balen, ben ik al content dat ik mijn wagen op een oprit kan parkeren en nergens lawaai hoor. Ik zal dus niet snel verhuizen. Ook familie, vrienden en de theatervereniging Bert Leysenkring houden mij hier.”

Je vroeg om voor dit interview af te spreken aan de Wereldwinkel in Mol. Heb je er een speciale band mee?
Raf Jansen: “Reken maar, de helft van mijn jeugd heeft zich hier afgespeeld. In 1997 organiseerde het Nicacomité van Mol (stedenband met Santo Tomás in Nicaragua, nvdr.) voor het eerst een inleefreis voor de vijfdejaars van de Molse scholen. Tijdens de paasvakantie gingen we daar vrijwilligerswerk doen en maakten we een rondreis door het land. Die fantastische ervaring is bij onze groep blijven hangen en we hebben toen de Nicajongeren opgericht. We organiseerden kleinschalige activiteiten om geld in het laatje te brengen voor Santo Tomás. We waren daar dag en nacht mee bezig en bleven zelfs slapen op de zolder van de Wereldwinkel. Twintig jaar later zijn de vrijdagse Nicaterrassen een begrip. Ik ben er zelf niet meer actief in maar blijf het project wel volgen. En we komen nog regelmatig samen met de pioniers van toen, ook al doen we vandaag allemaal iets anders.”

Zoals acteren dus, wanneer ontdekte je dat je daar talent voor had?
“Talent is niet echt het goede woord, ik vond me bv. niet speciaal genoeg om naar Studio Herman Teirlinck te gaan. Maar in het Atheneum deed ik elk jaar wel mee met de toneelopvoering die Wilfried Renty, onze leraar plastische opvoeding organiseerde. In de weken van de repetitie miste ik haast elke les. Ik voelde me in ‘t Getouw waar de voorstelling doorging echt in mijn sas. Ook Hans Dekonick (leraar wiskunde en aardrijkskunde, nvdr.) heeft me op die weg gezet, maar wel met een waarschuwing. ‘Probeer theater maar besef goed dat als je er de kost mee wil verdienen, je soms dingen gaat moeten doen tegen je goesting. Terwijl het nu altijd dingen zijn die je echt graag doet.’ Die les ben ik nooit vergeten.”

Hoe ben je op de set van Thuis beland?
“Door een auditie te doen voor een gastrolletje van één of twee afleveringen. Ann Pira die in Thuis al zestien jaar de rol van Nancy speelt, gaf tegenspel tijdens de selecties. Nadien zei ze tegen de producer: je mag iedereen vergeten maar die gezellige teddybeer uit de Kempen moet je wel onthouden. Een jaar later hebben ze me gebeld voor een grotere rol. Het is een beetje geluk hebben want ik heb helemaal geen acteeropleiding gehad. Na het middelbaar op het Atheneum van Mol kon ik ofwel voor verpleger of onderwijzer studeren. Meer opties leken er in die tijd niet te zijn en ik was nu ook geen superstudent. Het is onderwijzer geworden, maar dan eentje die ook acteert.”

Hoe ben je in de rol van de politieagent Dieter Van Aert gegroeid?
“Zoiets gebeurt eigenlijk heel organisch. In het begin was het personage van Dieter low profile maar op de één of andere manier hebben de scenaristen die goedhartige loebas uit de Kempen omarmd en werd mijn rol groter. Ik mocht verliefd worden op de mooie Charité en liet Dieter de onhandige worden in het bijzijn van vrouwen. Dat heeft gewerkt. Humor ook, al blijf ik dat in zo’n serie waar het niet onmiddellijk van je personage verwacht wordt, gevaarlijk vinden. Maar zo hebben ze Dieter bij de grappige Nancy gezet en zijn die twee in het afgelopen seizoen getrouwd. De acteurs bij Thuis hebben inspraak in hoe hun personage kan evolueren. We kunnen zelf ook ideeën aanreiken, met slechts één beperking. We mogen niemand laten doodgaan want we willen niet verantwoordelijk zijn voor het ontslag van een collega.”

Hoe evolueert je personage in Thuis nu verder?
“Veel kan ik daar nog niet over kwijt maar wel dat het voor Dieter spannend wordt. Ook bij mijn familie laat ik niks los over het volgende seizoen. Mijn moeder is een hevige fan en heeft constant commentaar. Niet op de manier hoe ik speel maar over de verhaallijnen. ‘Wat heb je nu weer gedaan!’ krijg ik regelmatig te horen. Ik zwijg dus wijselijk tegen haar want anders weet heel Balen hoe Thuis verder gaat. Het moederhart hé. Aan mijn vader vertel ik wel iets. Hij is zelf lang actief geweest in de Bert Leysenkring en kan zulke zaken beter inschatten.”

Op welke manier ben jij betrokken bij de Bert Leysenkring?
“Ik stond als jonge snaak al mee op de planken en ben er altijd blijven spelen. Bert Leysen, die de theatervereniging 55 jaar geleden heeft opgericht, was de allereerste Vlaamse televisiedirecteur van het NIR (nu VRT). Hij was trouwens de grootvader van Adriaan Van den Hoof. Momenteel ben ik er artistiek leider. Wat het repertoire betreft, kiezen we toch vaak voor ernstige stukken, tenzij een komedie een uitdaging is om te spelen. We zijn al enkele jaren genomineerd voor de longlist van de theaterwedstrijden voor het Landjuweel en drie keer doorgegaan naar de shortlist zodat we ons stuk ook effectief hebben mogen spelen. En we stonden al in de Minard in Gent en binnenkort in C-Mine in Limburg. Vandaag focussen we ook op locatietheater. Spelen op onverwachte plekken zoals bv. een verlaten loods, dat is fantastisch om te doen. Neen, de Bert Leysenkring zal ik niet snel loslaten.”

Heeft dat, samen met Thuis, je keuze bepaald om in je onderwijsfunctie een time-out in te lassen?
“Vier jaar geleden was de basisschool in Arendonk een traditionele school die leerlingen aan het verliezen was. De inrichtende macht besliste toen om de instelling stop te zetten en met een ander team opnieuw te beginnen. Zo zijn ze bij mij uitgekomen. Ik kreeg carte blanche. Het was echt een droom om mijn eigen mensen te kunnen kiezen. Het zijn stuk voor stuk leerkrachten waarvan ik wist dat ze super zijn in hun job. We zijn samen op pad gegaan om basisonderwijs op een andere manier in te vullen. A la limite moeten de leerlingen hetzelfde kennen als in het traditioneel onderwijs maar de weg ernaartoe is anders. Grotere klassen met twee leerkrachten voor hetzelfde vak, oplossingen voor leerlingen met een migratieachtergrond die steeds talrijker worden, afschaffen van het puntensysteem en werken met evaluaties en feedback. Voor ons is het even belangrijk te weten wat een kind ervoor heeft moeten doen om de leerstof onder de knie te krijgen dan de kennis van de leerstof zelf. En als je ziet wat er vandaag allemaal leeft in het onderwijs, dan stel je vast dat wij daar vier jaar geleden al mee bezig waren. We zijn begonnen met veertig kinderen en volgend schooljaar starten we met honderdvijftig en die komen van overal. Dat zegt genoeg denk ik.”

Een supergemotiveerde onderwijzer dus, maar het was geen antwoord op de vraag: wilde je een time-out om je te kunnen concentreren op acteren?
“Dat speelt zeker mee maar ik wilde het in mijn onderwijsfunctie niet zover laten komen dat medewerkers zouden zeggen dat ik meer met toneel bezig was dan met de school. Daarom heb ik de knoop doorgehakt om een tijdje voltijds voor mijn tweede passie te gaan. Er staan al een aantal producties op stapel, o.a. in december bij Theater De Roxy in Sint-Truiden waar ik met Ann Pira ‘De Quaghebeurs’ van Jeroen Maes zal spelen. Dat wordt een komedie van de bovenste plank. En ik wil zelf ook nieuwe producties op touw zetten en regisseren. Het is een droom om ooit een nieuw Kempens gezelschap op te richten en daar o.a. echt goed locatietheater mee te maken. Als we een goeie tekst schrijven en bekende acteurs kunnen aantrekken, moet dat lukken. Ann Pira is alvast enthousiast. Ze wil wel eens iets anders spelen dan Nancy in Thuis maar ze wordt bijna nergens voor gevraagd. Het is een fantastische actrice en hoe tof zou het zijn om haar uit dat rolletje te kunnen halen.”

In alles wat je nu al doet en in je dromen voor de toekomst: vind je daar een rode draad in?
“Mmm, moeilijke vraag, maar ik denk dat de gave om mensen bij elkaar te brengen en ze warm te maken voor een project wel een sterke kant van mij is. Dat was zo al bij de Nicajongeren. Niet de lijnen uitzetten voor bv. een waterproject maar de sfeer in een groep brengen en de neuzen in dezelfde richting krijgen. Op de set van Thuis doe ik dat ook. In het begin was ik natuurlijk doodzenuwachtig om tussen iconen als Lea Thys en Pol Goossens te staan maar intussen voel ik me daar echt wel thuis. Ik kan een groep aan elkaar lijmen en dan dingen laten doen waarvan ik denk dat het goed is. Maar wel altijd met de insteek van humor. Een beetje de clown van dienst zeg maar.”

Niet echt een Kempense eigenschap, die zijn eerder nuchter.
“Dat weet ik en ik heb intussen ook wel wat  realiteitszin. Toen ik 23 was en toneelspeelde, dacht ik al dat ik het gemaakt had. Maar nu ik op televisie en in Thuis kom, besef ik dat het ook maar dat is. Als leerkracht bezig zijn met de vorming van de toekomstige generaties, heeft maatschappelijk gezien veel meer gewicht dan in een soap een politieagent spelen.”

Tekst: Suzanne Antonis
Foto’s: Bart Van der Moeren


Reactie toevoegen

Velden met een * zijn verplicht.

Onderox?*